Specjalny zasiłek opiekuńczy

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. 

Specjalny zasiłek opiekuńczy przyznaje się na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego.

W okresie zasiłkowym 2013/2014 specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, w których dochód rodziny sprawującej opiekę oraz wymagającej opieki na osobę nie przekracza 623 zł. W okresie zasiłkowym 2013/2014  tj. od 01.11.2013 r. do 31.10.2014 r. należy wykazać dochody za rok 2012 uwzględniając zmiany wysokości dochodów członków rodziny. 

Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje w wysokości 520,00 zł miesięcznie. Zasiłek przysługujący za niepełne miesiące kalendarzowe wypłaca się w wysokości 1/30 specjalnego zasiłku opiekuńczego za każdy dzień. Należną kwotę zasiłku zaokrągla się do 10 groszy w górę. Specjalny zasiłek opiekuńczy przyznaje się na okres zasiłkowy. Bieżący okres zasiłkowy trwa od 1 listopada 2013 do 31 października 2014. Prawo do świadczeń opiekuńczych ustala się na okres zasiłkowy, chyba, że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego. 

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli:
1.Osoba sprawująca opiekę:
- ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,
- podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów(np. KRUS),
- ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego,
- legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
2.Osoba wymagająca opieki:
- została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, w rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;
- na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

Specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje także, jeżeli:
- członek rodziny osoby sprawującej opiekę ma ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, specjalnego zasiłku opiekuńczego lub świadczenia pielęgnacyjnego;
- na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego lub prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;
- na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.


W celu udokumentowania dochodów rodziny do wniosku należy dołączyć:
• zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego lub oświadczenia o dochodach osiągniętych w 2012 roku wszystkich pełnoletnich członków rodziny (również małoletnich dzieci, jeżeli osiągały dochody)
• zaświadczenia lub oświadczenia członków rodziny zawierające informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne w 2012 roku
• oświadczenia o dochodach nieopodatkowanych rodziny (m.in.: alimenty, stypendia, dochody z gospodarstwa rolnego). Jeżeli na dzieci w rodzinie są zasądzone alimenty należy dostarczyć kopię tytułu wykonawczego (oryginał do wglądu). W przypadku, gdy alimenty są egzekwowane przez komornika, należy dostarczyć zaświadczenie tegoż komornika o stanie egzekucji za 2012 rok.
• oświadczenia członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne o dochodzie osiągniętym w 2012 roku 
• zaświadczenie właściwego organu gminy, nakaz płatniczy albo oświadczenie o wielkości gospodarstwa rolnego wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ogólnej powierzchni w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy;
• umowę dzierżawy − w przypadku oddania części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego w dzierżawę, na podstawie umowy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, albo oddania gospodarstwa rolnego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej,
• umowę o wniesieniu wkładów gruntowych − w przypadku wniesienia gospodarstwa rolnego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną,
• odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną lub odpis protokołu posiedzenia zawierającego treść ugody sądowej, lub odpis zatwierdzonej przez sąd ugody zawartej przed mediatorem, zobowiązujących do alimentów na rzecz osób w rodzinie lub poza rodziną,
• przekazy lub przelewy pieniężne dokumentujące wysokość zapłaconych alimentów, jeżeli członkowie rodziny są zobowiązani orzeczeniem sądu, ugodą sądową lub ugodą zawartą przed mediatorem do ich płacenia na rzecz osoby spoza rodziny,
• w przypadku gdy osoba uprawniona nie otrzymała alimentów albo otrzymała je w wysokości niższej od ustalonej w orzeczeniu sądu, ugodzie sądowej lub ugodzie zawartej przed mediatorem: − zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o całkowitej lub częściowej bezskuteczności egzekucji alimentów, a także o wysokości wyegzekwowanych alimentów, lub − informację właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu tych czynności, w szczególności w związku z brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą, jeżeli dłużnik zamieszkuje za granicą,
• dokument określający datę utraty dochodu oraz miesięczną wysokość utraconego dochodu,
• dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny oraz liczbę miesięcy, w których dochód był osiągany − w przypadku uzyskania dochodu w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy,
• dokument określający wysokość dochodu uzyskanego przez członka rodziny z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty − w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy;

Uzyskanie dochodu. W przypadku uzyskania nowego źródła dochodu (np. podjęcia zatrudnienia, uzyskania emerytury lub renty, zasiłku dla bezrobotnych itp.) po 2012 roku należy dostarczyć zaświadczenie o zatrudnieniu oraz o wysokości dochodu uzyskanego przez członka rodziny z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód zostyał osiagnięty

Utrata dochodu. Jeżeli ktoś z członków rodziny w 2012 roku osiągał dochód wykazany w zaświadczeniu US lub oświadczeniu a w tej chwili go już nie uzyskuje należy przedstawić kserokopię świadectwa pracy, lub zaświadczenie o formie i okresie zatrudnienia (umowa zlecenie) oraz PIT-11 za 2012 r. z wysokością utraconych dochodów (kserokopie + oryginały do wglądu) lub np. zaświadczenie ZUS.

Uwaga. Ktoś z członków rodziny osiągał dochód w 2012 r. ale nie przez pełne 12 m-cy a osiąga go nadal. Jeżeli dochód z 2012 roku wykazany przez poszczególnych członków rodziny nie obejmował pełnych dwunastu miesięcy tego roku (np. jeden z członków rodziny podjął pracę w czerwcu 2012) dzieli się go przez faktyczną liczbę miesięcy w których został osiągany. W tym celu należy dostarczyć kopie umowy o pracę, zaświadczenie od pracodawcy (umowa zlecenie), decyzję ZUS i PIT-11 za 2012 r. z wysokością uzyskanych dochodów 

Do wniosku o specjalny zasiłek opiekuńczy należy dołączyć także orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności
Inne dokumenty, w tym oświadczenia, niezbędne do ustalenia prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego.